Çocuğunuz piyano derslerine büyük bir hevesle başladı, ancak bir süre sonra bu ilgiyi kaybetti. Hayal kırıklığı hissediyor olabilirsiniz ama endişelenmeyin! Bu aslında sık karşılaşılan bir durum. Bazen başlangıçtaki merak ve heyecan isteksizliğe, ertelemeye hatta tamamen bırakma isteğine dönüşebilir ama çoğu zaman kalıcı değildir, sürecin doğal bir parçasıdır. Ebeveynler ve öğretmenler bu soruna doğru bir biçimde yaklaşırlarsa çocuk çok hızlı bir şekilde motivasyonunu yeniden kazanabilir.
Bu yazıda, çocuğunuzun neden bunu yaşadığını, piyano dersine ilgisi azaldığında neler yapabileceğinizi ve bu süreci nasıl daha sağlıklı yönetebileceğinizi ele aldım.
İlginin Kaybolması Neden Olur?
Öncelikle şunu kabul edelim: Piyano öğrenmek kolay değil, zaman, sabır ve düzenli tekrar gerektirir. Başlangıçta ilerleme hızlıyken bir noktadan sonra yavaşlayabilir. Çocuklar bu durumda çoğu zaman “yapamıyormuş gibi” hisseder. Halbuki başarma duygusu motivasyon için kritik bir öneme sahip.
Ebeveynlerin ya da öğretmenin gerçekçi olmayan beklentileri, derslerin sadece teknik odaklı ilerlemesi, çocuğun seviyesine uygun olmayan parçalar, aşırı baskı veya tam tersine tamamen kontrolsüz bir süreç çocukların bu başarma duygusunu zedeleyebilir. Ayrıca okul temposu, sınavlar ve diğer sosyal aktiviteler de piyano derslerine ayrılan enerjide bölünmeler yaratır. Peki ne yapabiliriz?
Çocuğunuzun Hislerini Anlamaya Çalışın
İlk ve en önemli adım, çocuğunuzun neden isteksiz olduğunu anlamaya çalışmaktır. “Artık çalışmak istemiyorum” cümlesinin arkasında genellikle yorgunluk, sıkılma ya da başarısızlık hissi vardır.
Bu noktada sorgulayıcı değil, dinleyici olmaya çalışın. Çocuğunuzu suçlamak (-yeterince çabalamıyorsun), durumu genellemek (-hep böyle yapıyorsun) veya hemen çözüm dayatmak yerine, onu gerçekten duyduğunuzu hissettirmeniz çok önemli.
Örneğin “Derslerin şu aralar seni biraz sıktığının farkındayım. En çok nerede zorlanıyorsun?” gibi anlamaya yönelik sorular çocuğunuzun anlaşıldığını hissetmesini sağlar ve bazen sadece bu bile motivasyonu yeniden canlandırabilir.
Onu Başkasıyla Kıyaslamayın
Sanırım en sık yaptığımız hatalardan biri bu. Ben de bir anne olarak yanlış olduğunu çok iyi bildiğim bu davranışı engellemekte çok zorlanıyorum. “Arkadaşın bu parçayı çoktan çalıyor” ya da “kardeşin daha disiplinli çalışırdı” dediğimizde uzun vadede başardığımız tek şey çocuğumuzun özgüvenini zedelemek olur.
Aslında önemli olan çocuğunuzun müzik ve piyano ile kurduğu bağdır. Sürekli hatalara odaklanmak ya da çalışmayı zorunluluk haline getirmek bu bağı zayıflatabilir. Piyano, çocuğunuzun hayatında bir keyif alanı olmalıdır. Baskı arttıkça müzik bir görev haline gelir.
Öğretmenle İletişim Halinde Olun
İlgi kaybı bazen ders içeriğiyle doğrudan ilişkili olabilir. Dersler yalnızca gam, egzersiz ve teknik çalışmalardan oluşuyorsa çocuk için monoton ve sıkıcı hale gelir.
Bu noktada öğretmenle iletişim kurmak çok değerli. Öğretmen çocuğunuzu derste, siz ise evde gözlemliyorsunuz. Evdeki durumunu öğretmenle paylaşmanız, onun için de yol gösterici olabilir. Çünkü biz öğretmenler derste geçirdiğimiz kısa süre içinde her şeyi fark edemeyebiliriz. Siz durumu paylaştığınızda öğretmen hemen acil durum planıyla repertuvara çocuğunuzun sevdiği tarzda parçalar ekleyerek, kısa hedefler koyarak veya dersleri daha interaktif hale getirerek motivasyonu artırabilir. Bazen küçük bir repertuvar değişikliği bile büyük fark yaratır.
Olumlu Dil Kullanın
Çocuğunuz piyanonun başına oturabilir, ama ancak keyif alırsa orada kalır. Biz yetişkinler için de durum farklı değil, biz de keyif aldığımız veya tatmin olduğumuz şeyleri sürdürmeyi tercih ederiz.
Çocuğunuz piyano çalışırken hatalara değil iyi yaptığı, başardığı şeylere odaklanın. “Ne kadar neşeli bir parça!” ya da “Bayağı zor bir ritmi varmış, bravo!” gibi destekleyici yorumları deneyin. Çaldıklarını detaylı olarak değerlendirmenize gerek yok, onun ihtiyacı olan sizden gelecek olumlu geri bildirim.
Çalışma Süresi Değil, Çalışma Kalitesi Önemli
Günde kaç dakika çalıştığından çok nasıl çalıştığı önemli. Çocuğunuz uzun uzun piyanonun başında oturabilir, siz de mutlu olabilirsiniz. Ama eğer bu süreyi verimli değerlendirmiyorsa hem zihinsel hem duygusal olarak yorulur.
Daha önce de söylediğim gibi motivasyonu besleyen şey başarma hissidir. Çalışma süresi kısa da olsa yeterince odaklanmışsa ve düzenli pratik yapıyorsa başaracaktır.
Bazen 15 dakikalık bilinçli bir çalışma, bir saatlik zoraki çalışmadan çok daha etkilidir.
Müzikle İlişkiyi Ders Dışına Taşıyın
Piyano sadece ders ve çalışma zamanı ile sınırlı kalmasın. Evinizde müzik dinleyin, birlikte konserlere gidin ya da ortak sevdiğiniz bir melodi hakkında konuşun, müziği yeniden keyifli bir alan haline getirin.
Çocuğunuzun müzikle piyano dışında da bir bağı olursa, müziği sadece performans olarak değil, yaşam biçimi olarak da algılarsa, bu mutlaka piyano derslerine de yansır.
Bazen Ara Vermek de Bir Seçenektir
Eğer çocuğunuzun ilgisinin tamamen kaybolduğunu düşünüyorsanız kısa bir ara vermeyi de değerlendirebilirsiniz. Bu, vazgeçmek anlamına gelmez. Aksine, çocuğunuz müziği özleyebilir ve yeniden dönmek isteyebilir.
Bu süreci öğretmenle birlikte planlayın. Kontrolsüz ve belirsiz aralar yerine, bilinçli molalar daha sağlıklı sonuç verir.
Ne Zaman Bırakmak Gerekir?
Bazen durum göründüğünden daha ciddi olabilir ve çocuğunuz müzikle olan ilişkisini korumak için dersi kısa ya da uzun süreliğine bırakmayı düşünmeniz gerekebilir.
Örneğin aşağıdaki durumlar uzun süreli ve ısrarcıysa, bırakma ya da bilinçli bir ara verme seçeneğini masaya yatırabilirsiniz:
- Çocuğunuz her dersten sonra aşırı yorgunluk, baş ağrısı veya yoğun stres yaşıyorsa,
- Piyano kelimesi bile çocukta kaygı, öfke ya da ağlama tepkisi yaratıyorsa,
- Haftalar hatta aylar boyunca hiçbir aşamada istek oluşmuyorsa ve farklı yöntemler denenmesine rağmen olumlu bir değişim gözlenmiyorsa,
- Çocuğunuz piyano çalmak istemediğini geçici bir öfke anında değil, sakin ve tutarlı bir şekilde dile getiriyorsa bunu ciddiye alın ve çocuğunuzun kararına ve yaşadıklarına saygı gösterin.
Burada önemli olan, sizin ya da çocuğunuzun bırakmayı bir başarısızlık olarak görmemesi. Müzik eğitimi, hayat boyu sürebilecek bir yolculuk. Bazen bu yolculukta durmak, yön değiştirmek ya da ara vermek gerekir.
Bunu kabullenmek, özellikle de beklentileriniz yüksekse sizin için zor olabilir. Ancak unutmayın ki bu sizin değil onun yolculuğu.
Sizin Rolünüz Rehberlik
Çocuğunuzun müzik yolculuğu, bir yarış değil; uzun soluklu bir gelişim süreci. Bu süreçte sizin göreviniz öğretmenlik yapmak ya da jüri olmak değil. Bu uzun yolculukta zaman zaman duraksamalar, hatta geri adımlar olması doğal. Çoğu zaman da geçici…
Eğer siz bu duruma anlayışlı, sabırlı ve esnek yaklaşırsanız çocuğunuzun müzikle kurduğu bağ yeniden güçlenebilir.
